گرديد حج را باتمام رسانيد و در بعضى اعمال حج بين فقهاء گفتارى است كه جاى بحث آن كتب فقهيه است لكن در حج تمتع خلافى نيست در اينكه نظر به ظاهر قرآن قربانى واجب است . « پايان » فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيامُ ثَلاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَ سَبْعَةٍ إِذا رَجَعْتُمْ كسى كه قربانى نداشته باشد بايستى در همان مكه سه روز روزه بدارد و پس از برگشتن به وطن نيز هفت روز ديگر « تِلْكَ عَشَرَةٌ كامِلَةٌ » تا اينكه مجموعا بجبران قربانى آن سه روزى كه در مكه روزه داشته با اين هفت روز ده روز تمام روزه داشته باشد ذلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرامِ حج تمتع براى كسى است كه از اهل مكه نباشد و چنانچه گفته شد كسانى را اهل مكه گويند كه زيادتر از دوازده ميل از چهار طرف از مكه دور تر نباشد . وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ در اينجا تأكيد اكيد دارد كه مؤمنين بايستى ترك الحج نكنند و به كسانى كه استطاعت دارند امر مينمايند بتقوى كه ظاهرا مقصود از تقوى در اينجا اين است كه اشخاص مستطيع بايستى خوددارى نمايند و مخالفت امر حق تعالى ننمايند در ترك حج و بدانند كه محققا خداوند سخت مجازات مينمايد . از اينجا است كه دانشمندان ترك حج را يكى از گناهان كبيره بشمار آورده‌اند نظر به اينكه گناه كبيره آن گناهى است كه در قرآن وعده عذاب بر آن داده شده . بنا بر آنچه مشهور و معروف است حج در شريعت اسلام سه قسم است : حج تمتع حج قران ، حج افراد و فرق است بين حج تمتع و حج قران و افراد به اينكه در حج تمتع عمره مقدم بر حج است و در آن دو قسم مؤخر ديگر در حج تمتع قربانى نمودن واجب است بدليل قوله تعالى « فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ » و در آن دو قسم مستحبّ و ديگر در عمره تمتع طواف نساء واجب نيست لكن در حج قران و افراد واجب است و در حج تمتع نيز واجب است و فرق است بين حج قران و افراد كه در حج قران قربانى را با خود